queryevaluatie

Queryevaluatie is het proces waarbij de effectiviteit en efficiëntie van een query in informatiesystemen wordt beoordeeld. Het begrip kan slaan op zowel informatieopzoeksystemen (information retrieval) als op relationele databases, waarbij de focus kan liggen op de kwaliteit van de gevraagde informatie en op de kosten van uitvoering. In informatieophaling draait het vooral om hoe goed een query relevante documenten terugvindt, terwijl bij databases ook prestaties, responsetijd en resourcegebruik centraal staan.

Bij informatieophaling worden queries geëvalueerd met relevance judgments en evaluatiemetrics zoals precisie, recall, F1, MAP en NDCG. Evaluaties gebeuren vaak offline met gestandaardiseerde verzamelingen (bijv. TREC, CLEF) en online via A/B-tests, interleaved evaluatie of analyse van logbestanden. Daarnaast spelen aspecten als querybegrip en gebruikersfeedback een rol: query-interpretatie, query-expansie met synoniemen of gerelateerde termen, en de impact van revisies door de gebruiker.

Op het gebied van efficiëntie ligt de aandacht op responsetijd, CPU- en geheugengebruik, I/O-kosten en de kwaliteit van het queryplan. Dit raakt aan database-optimalisatie, indexgebruik, caching en parallelisatie. Ontwerp- en evaluatieplannen helpen bij het kiezen van betere uitvoeringsstrategieën en bij het meten van trade-offs tussen nauwkeurigheid en verbruik.

Uitdagingen zijn onder andere ambiguïteit, korte of incomplete queries, meertalige vraagstukken en privacy-zorgen. Toepassingen bestrijken zoekmachines, digitale bibliotheken en e-commerceplatforms, waar continue evaluatie nodig is om prestaties en gebruikerservaring te verbeteren.