preobjawowa

Preobjawowa (przedobjawowa) to termin używany w medycynie i naukach o zdrowiu do opisania stanu chorobowego, w którym dochodzi do patofizjologicznych zmian, lecz objawy kliniczne nie są jeszcze obecne lub są zbyt dyskretne, by zostały rozpoznane przez pacjenta lub lekarza. Określenie to wskazuje na fazę przed wystąpieniem wyraźnych symptomów i jest najczęściej stosowane w kontekście badań przesiewowych, monitorowania ryzyka oraz identyfikowania biomarkerów.

W praktyce preobjawowa odróżnia się od faz prodromalnych, które zawierają wczesne, choć często niespecyficzne objawy. Termin ten podkreśla brak widocznych objawów klinicznych mimo istnienia zmian chorobowych, co ma znaczenie dla diagnostyki i interwencji.

Zastosowania obejmują m.in. oceny ryzyka u osób narażonych na chorobę, wczesne wykrywanie w programach screeningowych oraz identyfikowanie biomarkerów w chorobach przewlekłych i nowotworach. W praktyce klinicznej terminu używa się także w kontekście infekcji z nosicielstwem bez objawów oraz w neurodeklarowanych fazach chorób, gdzie testy laboratoryjne ujawniają patologię zanim pojawią się objawy.

Znaczenie preobjawowej fazy polega na możliwości wcześniejszej interwencji, co może opóźnić rozwój choroby lub ograniczyć jej ciężki przebieg. Do ograniczeń należą niepewność diagnostyczna, ryzyko nadmiernego badania i fałszywych wyników oraz kwestie etyczne związane z identyfikacją i komunikowaniem ryzyka. Zobacz także terminy: subkliniczny, prodromalny, screening.