osteoblastlar

Osteoblastlar kemik dokusunu oluşturan hücrelerdir. Kemik iliği ve periostta bulunan mezenkimal kökenli kök hücrelerden türetilirler ve kemik yüzeylerini kaplayan osteoblast tabakasını oluştururlar; bu hücreler yeni kemik matrisi olan osteoide sentezler.

Osteoblastlar kolajen tip I gibi organik matrisi sentezler, mineralleştirme için kalsiyum ve fosfat metabolizmasına katkıda bulunurlar; mineralizasyon süreci iyonlar ile kemik matrisi mineral parçacıklarını oluşturur; osteoblastlar ayrıca alkaline fosfataz enzimini salgılar.

Osteoblastların farklılaşması Runx2 ve Osterix gibi transkripsiyon faktörleri tarafından yönlendirilir; BMP ve Wnt/beta-katenin yolları önemli rol oynar; paratiroid hormon (PTH) ve diğer hormonlar ile yerel faktörler bu süreçte etkilidir. Osteoblastlar kemik yüzeylerinde RANKL ve osteoprotegerin (OPG) salgılar; bu denge osteoklast oluşumunu ve kemik yeniden şekillenmesini düzenler.

Osteoblastlar kemik yüzeylerinde kubik ya da sütun şeklinde görünür. Histolojik olarak osteoid aralığı üzerinde bulunan osteoblastlar, alkaline fosfataz, osteokalasin ve tip I kollajen gibi moleküllerle karakterizedir; olgunlaştıkça osteositlere dönüşebilir ya da yüzeyi kapatan lining hücrelerine ( lining cells) dönüşebilirler.

Klinik açıdan osteoblast aktivitesindeki bozukluklar osteoporoz gibi kemik kırılganlığını artıran durumlara yol açabilir; osteogenez bozuklukları osteogenezis imperfecta gibi kalıtsal hastalıklara neden olabilir. Anabolik tedaviler (teriparatid gibi PTH ajanları) veya Wnt sinyallemesini etkileyen tedaviler osteoblastik aktiviteyi artırabilir.