opdroging

Opdroging is een term in de biologie en geneeskunde die verwijst naar een verhoging van de reactie van cellen of van de signaalcapaciteit ten gevolge van een toename in het aantal of de gevoeligheid van receptoren of signaalroutes. In het Engels wordt het meestal aangeduid als upregulation. De term wordt toegepast in verschillende disciplines, waaronder fysiologie, farmacologie en immunologie, en kan zowel op gen- als op proteinniveau voorkomen.

Mechanismen van opdroging kunnen onder meer bestaan uit verhoogde transcriptie van receptorgenen, stabilisatie van mRNA, en toegenomen transport en expressie van receptoren naar het celoppervlak. Ook kunnen intracellulaire signaalroutes worden versterkt of de afbraak van receptoren afnemen. Het tegenovergestelde proces heet downregulatie of afname van receptorgevoeligheid.

Toepassingsgebieden en voorbeelden: in de farmacologie kan chronische blootstelling aan antagonisten leiden tot opdroging van receptoren, wat de respons van cellen op latere signalen beïnvloedt. In de immunologie kan activatie van cellen leiden tot verhoogde expressie van MHC-moleculen en co-stimulerende moleculen, wat de antigeenpresentatie versterkt. In het zenuwstelsel kunnen veranderingen in receptorexpressie bijdragen aan leer-, geheugen- en pijnprocessen, en in sommige aandoeningen aan abnormale gevoeligheid voor signalen.