onderzoeksgroep

Een onderzoeksgroep is een organisatorische eenheid binnen een universiteit of onderzoeksinstituut die zich toelegt op wetenschappelijk onderzoek in een bepaald vakgebied. De groep wordt geleid door een groepsleider (vaak een hoogleraar of senior onderzoeker) en omvat meestal studenten, promovendi en onderzoekers. De groep vormt een platform voor het ontwikkelen van onderzoekslijnen, het trainen van talent en het publiceren van resultaten.

De samenstelling van een onderzoeksgroep varieert, maar doorgaans bestaan de leden uit promovendi, postdoctorale onderzoekers, onderzoeksmedewerkers en technische ondersteuning. De belangrijkste taken zijn het plannen en uitvoeren van onderzoeksprojecten, het schrijven van grant-aanvragen, budgetbeheer, data-analyse en het doceren of begeleiden van studenten en junior onderzoekers.

Onderzoeksgroepen werken vaak samen met andere afdelingen en externe partners, nationaal en internationaal, en nemen deel aan seminars, conferenties en onderzoeksnetwerken. Ze maken gebruik van faciliteiten zoals laboratoria, computationele infrastructuur en gespecialiseerde apparatuur. Doel is het bouwen van een coherent onderzoeksprogramma en een zichtbaar onderzoeksprofiel.

Financiering gebeurt meestal via subsidies van nationale fondsen (zoals NWO), Europese programma's, institutaire middelen of industriële contracten. Resultaten worden beoordeeld op basis van publicaties, citaties, verworven grant-kansen en de opleidingsresultaten van promovendi. Onderzoeksgroepen zijn vaak continu in ontwikkeling, met werving van nieuw talent en vernieuwing van onderzoeksrichtingen.

In veel instellingen fungeert de groep als een centrumpunt van een onderzoeksprogramma en als een compacte kern van het vakgebied. De exacte structuur en titels variëren per instelling, maar het concept van een groep als team van onderzoekers die gezamenlijk een onderwerp ontwikkelen en voor een lange termijn onderhouden, is nationaal en internationaal gangbaar.