offbyonefouten

Offbyonefouten zijn fouten in software waarbij een indexering of telling één positie te weinig of te veel omvat. Ze ontstaan vaak bij het werken met reeksen zoals arrays, lijsten of strings, bij loops die grenzen van de data raken en bij tellen van elementen. In veel talen met 0-gebaseerde indexing leidt dit tot itereren tot en met een bestaan index in plaats van tot de grens, of juist tot het overslaan van elementen.

Veelvoorkomende patronen zijn bijvoorbeeld een lus die loopt van 0 tot en met n in plaats van 0 tot n-1, of een telling die stopt bij lengte in plaats van bij lengte-1. Bij string- of arrayoperaties kan een subsituurs door een eindpunt inclusief in plaats van exclusief leiden tot dubbel tellen of ontbrekende karakters. Ook het correct bepalen van de begin- en eindindex bij slices, substrings en zoekopdrachten levert vaak off-by-onefouten op.

De gevolgen variëren van lichte logische fouten tot runtimefouten zoals IndexOutOfBounds in talen met bound checks, en kunnen ook veiligheidsrisico’s opleveren als grenzen cruciaal zijn voor toegestane input. In veel gevallen blijven fouten onopgemerkt totdat zinderbare testgevallen door de grenswaarde komen.

Preventie richt zich op duidelijke grenzen en confirmatie. Gebruik bij voorkeur half-open intervallen [start, end) of foreach-achtige constructies die minder foutgevoelig zijn met indexen. Voer boundary tests uit, accepteer lengtes expliciet, en beschouw uitzonderingsgevallen zoals lege reeksen. Gebruik tooling en property-based testing om grenswaarden systematisch te verkennen.