namaakgeneesmiddelen

Namaakgeneesmiddelen zijn medicijnen die niet voldoen aan wettelijke eisen en bedoeld zijn om te misleiden over hun identiteit, oorsprong of samenstelling. Ze kunnen vervalsingen betreffen, maar ook medicijnen met onjuiste doses, ongewenste of verontreinigde inhoud, of producten die verlopen zijn. In de volksmond worden ze vaak aangeduid als namaak of vervalste medicijnen.

De risico's voor de gezondheid zijn aanzienlijk. Patiënten kunnen het juiste medicijn niet krijgen, een verkeerde stof of dosis innemen, of blootgesteld worden aan verontreinigingen en allergenen. Dit kan leiden tot gebrek aan werking, bijwerkingen, medicijnresistentie of ernstige medische complicaties, en in ernstige gevallen tot ziekenhuisopname of overlijden. Daarnaast ondermijnt het vertrouwen in geneesmiddelen en de gezondheidszorg en kan het leiden tot extra kosten voor controles en behandelingen.

Regelgeving en toezicht richten zich op het beveiligings- en toeleveringsnetwerk. Op Europees niveau bestaan regels zoals de Falsified Medicines Directive (2011/62/EU) en bijbehorende verordeningen (zoals 2016/161) die verpakkingsveiligheid, unieke serienummers en verificatie van geneesmiddelen bij leveranciers en apotheken vereisen. Nationale en Europese toezichthouders houden toezicht op fabrikanten, groothandel en apotheken, en stimuleren meldingssystemen voor verdachte producten.

Preventie en detectie gebeuren onder meer door strikte inkoop van erkende leveranciers, verificatie van geneesmiddelen bij apotheken, en controle van online winkels. Voor consumenten geldt: koop geneesmiddelen alleen bij erkende apotheken, controleer verpakking en houdbaarheidsdatum, en wees kritisch bij online aanbiedingen die sterk afwijken van officiële kanalen. Meld verdachte producten bij de daarvoor bestemde autoriteiten.