jeokronoloji

Jeokronoloji, kayaçların ve jeolojik olayların mutlak yaşlarını belirlemek amacıyla çalışan bir bilim dalıdır. Bu alan, dünyanın ve diğer gezegenlerin tarihini kronolojik olarak yeniden kurmayı hedefler ve jeolojik olayların zamanlamasını anlamaya odaklanır.

En yaygın yöntem radyometrik tarihtir. İzotopların bozunma oranı sabittir ve bu sayede bir mineralin başlangıç kompozisyonu ile mevcut ölçüm arasındaki fark yaş olarak verilir. Örneğin U-Pb, K-Ar/Ar-Ar, Rb-Sr veya Sm-Nd sistemleri kullanılır. Isochron metotları, başlangıç kompozisyonundaki farklılıkları giderir ve ortak yaş verir. Radyometrik tarihlemenin güvenilirliği, ısıl bozunma, bozunma sabitleri ve kapama koşulları gibi faktörlerle ilişkilidir.

Radyometrik tarihlemenin yanı sıra, termolüminesans (TL) ve optik uyarımlı luminesans (OSL) gibi yöntemler, gün ışığına maruz kalan malzemelerin son ışığa maruz kaldığı zamana kadar geçen süreyi ölçer. Ayrıca kozmik-nuklid tarihleme, yüzeylere maruz kalma sürelerini belirlemek için kozmik radyasyon tarafından oluşan izotopları kullanır.

Geokronoloji, kabuk oluşumu, tektonik süreçler, volkanik olaylar, kayaçların evrimi ve iklim değişikliklerinin kronolojisini anlamada kullanılır. Sınırlamalar arasında örnek kalitesi, kapama sıcaklığı ve bozunma davranışının değişmesi yer alır; yanlış başlangıç kompozisyonu, metamorfizma veya bozunma nedeniyle belirsizlik artabilir. Sonuçlar çoğu kez farklı yöntemlerle çapraz doğrulama ile güvenilirleştirilir.

Güncel araştırmalar, stratigrafi, paleontoloji ve mikroalgimel kayaç oluşumlarıyla entegrasyonla jeolojik zaman çizelgesini daha kesin hale getirir.