hoedigheid

Hoedigheid is een Nederlands begrip dat de eigenschap beschrijft van zorgvuldig en weloverwogen handelen. Het impliceert het afwegen van risico’s en mogelijke gevolgen voordat men tot actie overgaat, en het vermijden van overhaaste of onverantwoorde beslissingen. In de praktijk gaat hoedigheid uit van een afgewogen balans tussen voorzichtigheid en doeltreffendheid, met aandacht voor lange termijn effecten.

Etymologisch gezien is hoedigheid verwant aan hoeden (bewaken, beschermen) en de suffix -igheid die een abstracte eigenschap aangeeft. Het is ook verwant aan hoedzaam en behoort tot de familie van begrippen als voorzichtigheid en prudentie. In het Nederlands wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen hoedigheid en voorzichtigheid: hoedigheid draagt daarnaast vaak een morele of verantwoordelijkheidsdimensie, terwijl voorzichtigheid meer algemeen pragmatische voorzichtigheid aanduidt.

Gebruik en functie: hoedigheid speelt een rol in ethiek, recht, politiek en bestuur, en in bedrijfsvoering. In besluitvormingsprocessen wordt van leiders en ambtenaren verwacht dat zij met hoedigheid handelen om schade te voorkomen, onbedoelde consequenties te beperken en verantwoorde keuzes te maken. In risicomanagement en compliance is hoedzaamheid een uitgangspunt bij het afwegen van maatregelen en investeringen. In het dagelijks leven kan iemand met hoedigheid handelen door bedachtzaam te zijn, overwegingen te wegen en niet overhaast te beslissen.

Zie ook: voorzichtigheid, voorzichtheid, prudentie.