gemobiliseerd

Gemobiliseerd is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord en het participium van het werkwoord mobiliseren. Het betekent dat troepen, middelen of organisaties zijn opgeroepen, gealarmeerd of geactiveerd voor inzet in een staat van paraatheid, meestal vanwege een dreiging, oorlog of grote noodsituatie.

In militaire zin verwijst gemobiliseerd doorgaans naar het oproepen van reserves, het activeren van eenheden, het verzamelen van materieel en het coördineren van strijdkrachten en logistiek onder een centrale leiding. Het kan ook breder worden toegepast, bijvoorbeeld wanneer civiele diensten zoals politie, brandweer en medische teams worden gemobiliseerd om bij te dragen aan een crisis of ramp. Daarmee is mobilisatie ook relevant buiten zuivere krijgsmachtdoeleinden.

Historisch gezien wordt mobilisatie ingezet bij grootschalige conflicten en ernstige crises. In veel landen is gemobiliseerd een sleutelbegrip in defensie- en noodplanningsd context: het beschrijft de overgang van normale staat naar paraatheid en de oproep van personeel en middelen. Het begrip onderscheidt zich van deployment, dat meestal wijst op daadwerkelijke inzet, vaak in het buitenland, en van demobilisatie, het terugdringen van paraatheid na een crisis.

Etymologisch bevestigt het woord het principe van activering: gemobiliseerd is gevormd van mobiliseren met het voorvoegsel ge- en het achtervoegsel -d, wat duidt op een voltooide handeling. Het gebruik ervan strekt zich uit van defensie tot civiele nooddiensten en brede crisisbeheersing.