fotostarzeniem

Fotostarzenie, znane również jako photoaging, to przedwczesne starzenie skóry wywołane przewlekłą ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe. UVA przenika głębiej i przyczynia się do utraty sprężystości, podczas gdy UVB odpowiada za przebarwienia i poparzenia. Efekty widoczne są na skórze twarzy, szyi, dłoni i innych obszarów często wystawionych na słońce.

Mechanizmy fotostarzenia obejmują generowanie reaktywnych form tlenu, uszkodzenia DNA komórek skóry oraz aktywację metaloproteinaz macierzy (MMP), które degradują kolagen i elastynę. Prowadzi to do utraty elastyczności, zaburzeń strukturalnych skóry, pogrubienia naskórka oraz powstawania zmarszczek i przebarwień.

Charakterystyczne objawy to drobne i głębsze zmarszczki, utrata jędrności, szorstka tekstura, plamy pigmentacyjne (lentigo solaris) oraz teleangiektazje. W zaawansowanych zmianach pojawia się również nierównomierna kolorytacja i skórka pomarańczowa. Fotostarzenie może towarzyszyć także zwiększonemu ryzyku zmian skórnych, w tym rogowacenia actynicznego.

Czynniki ryzyka obejmują jasną karnację (typy I–II), długotrwałą ekspozycję na słońce, używanie lamp UV w solariach, palenie tytoniu oraz czynniki środowiskowe. Genetyka i styl życia także mają wpływ na tempo zmian.

Zapobieganie jest kluczowe i obejmuje ochronę UV: stosowanie kremów z filtrem szerokiego spektrum UVA/UVB (SPF co najmniej 30) oraz ponowne aplikowanie, noszenie odzieży ochronnej, kapeluszy i okularów, unikanie opalania w najostrzejszym słońcu. Dodatkowo warto stosować antyoksydanty (np. witaminę C) i, w odpowiednich sytuacjach, topikalne retinoidy.

Leczenie istniejących zmian obejmuje kontynuację ochrony UV i pielęgnację skóry, a także zabiegi kosmetyczne w gabinecie (peelingi chemiczne, lasery frakcyjne CO2, dermabrazja). W przypadku licznych zmian skórnych lub podejrzenia rogowacenia aktynicznego konieczna jest ocena dermatologiczna. Regularne kontrole pomagają monitorować stan skóry i zapobiegać powikłaniom.