fornleifafræði

Fornleifafræði er rannsókn á fortíð manna með efnislegum leifum eins og gripum, byggingarleifum, gröfum og landslagi. Með þessum leifum er reynt að skilja lífshætti, atvinnuhætti, búsetu og viðfangsefni samfélaga fyrr en í dag. Hún notar aðferðir frá fornleifafræði og öðrum vísindagreinum til að endurheimta samfélagsgerð, tækni, efnahag og menningu fortíðar.

Aðferðir og rekja: Uppgreftrir, jarðrannsóknir og könnun á yfirborði; lagskipting og samhengisgreining. Tímasetningar með radíókarbón-tímasetningu (kol-14) og aðrar aðferðir eins og dendrochronology, isotópagreiningu og fornarplöntufræði. Gögnum er safnað, skráð og túlkað með samanburði við sambærilegar menningar.

Frá 19. öld hafa fornleifafræðingar þróast frá stofnanalegri rannsókn til alþjóðlegrar vísindagreinar. Í Íslandi hefur fornleifafræði sérstaklega rannsakað landnám, víkinga- og miðaldar samfélög, torfbæi, gröf og landslag. Vinnunni er oft ætlað að varðveita menningararfleifð og miðla þekkingu til almennings.

Fornleifafræði er fjölbreytt svið sem tengist sagnfræði, náttúruvísindum, minjavörslu og menningararfi. Hún stuðlar að skilningi á þróun samfélaga og veitir grundvöll fyrir verndun og menntun almenning.