minjavörslu

Minjavörslu (memory protection) er samheiti yfir vélbúnaðar- og hugbúnaðarleiðir sem hindra að forrit nái í minni annarra ferla eða stýrikerfisins og tryggja að hvert ferli hafi aðeins aðgang að sínu eigin minnissviði. Markmiðið er að viðhalda öryggi, stöðugleika og einangrun milli ferla og kerfisaðila.

Helstu tæki minjavörslu eru vélbúnaðarleiðir eins og minnisstýringu-einingin (MMU) sem gerir virtual memory mögulega með paging eða segmentation. Með MMU fylgir umbreytingarferli frá raunverulegri slóð til minnissvæðis ferlisins, og page tables auk Translation Lookaside Buffer (TLB) hraða umbreytingunum. Flagkerfið í hverju inntaki minnissvæðisins ákvarðar réttindi eins og les-/ritréttindi, hvort ferill megi vinna með minni sem tilheyrir öðrum notendum eða kerfinu, og NX-biti (No-Execute) hindrar keyrslu kóða í óleyfilegu minni.

Í forritun og rekstri eru auk vélbúnaðarlegra ráðsaðila einnig hugbúnaðarleiðir sem styrkja minjavörslu. Stýrikerfi halda ferlum í sínu eigin minnissviði og koma í veg fyrir að þau komi öðrum aðgangi. Minniöryggi í forritun eykst með minnistryggðum tungumálum og rekstraraðferðum; dæmi um tungumál sem stuðla að minniöryggi eru Rust og Java, sem reyna að forða beintri rökvæddri meðhöndlun minnis.

Saga minjavörslu nær fram á 1960- og 1970-árin með þróun virtual memory og protected mode, sem gerðu multitasking mögulega. Nútímastýrikerfi eins og Linux, Windows og macOS byggja á stöðugu minnisverndarkerfi og eru einnig flókin í notkun í virtualizeringu og containerum.

Áskoranir felast í aukinni flókni, framleiðsluhalla og mögulegum bilosturum í öryggi, auk hárrar bandvíddar milli verndunar og framboðs af minni.