rekstraraðferðum

Rekstraraðferðir eru aðferðir til að aðskilja eða vinna úr efnum úr blandingu með því að nýta mismun í eðlileikum efna. Þær eru mikilvægar í mörgum greinum, svo sem efnafræði, líftækni, umhverfisvísindum, lyfjaiðnaði og matvæla- og snyrtivöruiðnaði. Helstu meginreglur rekstraraðferða byggjast á mismun í leysni, yfirborðseiginleikum eða hitastigi sem auðvelda aðskilnað.

Í grófum dráttum má rekstraraðferðir skipta í þrjá meginflokka: leysni- eða vökva-vökva aðskilnað sem byggist á því að efni flytjast milli tveggja vökva vegna mismunar í leysni; yfirborðsbundinn aðskilnaður þar sem efni festist við yfirborð efnis eða óhreininda og eru síðar losuð; og ferli sem notast við breytingar á hitastigi eða sýrustigi til að auka aðskilnað.

Framkvæmd felur oft í sér að velja viðeigandi leysir eða yfirborð, undirbúa blandinguna (t.d. pH og hitastig), stjórna hlutföllum og tíma, framkvæma aðskilnaðinn og síðar hreinsa eða endurnota leysinn. Öryggi, umhverfisvernd og hagkvæmni eru alltaf uppspretta áhyggja sem þarf að hafa í huga.

Notkun rekstraraðferða nær yfir rannsóknir til að hreinsa efna- eða náttúruefni, framleiðslu hreinna efna og lyfja, hreinsun úr hráefnum og meðhöndlun úrgangs í umhverfisvörslu. Rétt val, hönnun og framkvæmd rekstraraðferða tryggir árangur og minnkar losun skaðlegra efna.