fagocytózy

Fagocytóza to proces pobierania i rozkładania cząstek stałych, drobnoustrojów lub innych obcych cząstek przez komórki układu odpornościowego. Do fagocytów zaliczamy przede wszystkim profesjonalne komórki żerne: neutrofile, makrofagi oraz komórki dendrytyczne; są one również zdolne do wykonywania fagocytozy w różnych tkankach.

Proces fagocytozy rozpoczyna się od rozpoznania cząstki przez receptory na błonie fagocytów, takie jak receptory Fc wiążące przeciwciała czy receptory dopełniacza (CR1/CR3). Cząstka może być opłaszczona (opsonizowana przez przeciwciała lub dopełniacz), co ułatwia jej internalizację. Następnie cząstka jest wciągana do wnętrza komórki w formie fagosomu.

Wewnątrz fagosomu następuje jego maturacja poprzez fuzję z lizosomami, tworząc fagolizosom. Środowisko ulega kwasowaniu, co aktywuje enzymy hydrolityczne. Dodatkowo w odpowiedzi na fagocytozę uruchamiana jest kaskada tlenowa (respiratory burst), prowadząca do wytwarzania reaktywnych form tlenu i azotu, które wspomagają degradację pochłoniętych cząstek. Po zakończeniu trawienia pozostałości mogą być prezentowane komórkom układu immunologicznego jako antygeny, co wpływa na reakcję adaptacyjną.

Fagocytóza odgrywa także rolę w usuwaniu obumierających komórek i apoptotycznych ciałek (eferozy), utrzymując homeostazę tkanek i zapobiegając zapaleniom. Zaburzenia fagocytozy mogą prowadzić na przykład do nawracających zakażeń i chorób zapalnych.