circumductie

Circumductie is een beweging waarbij het uiteinde van een ledemaat een cirkelvormige of kegelvormige baan beschrijft door een combinatie van verschillende basale bewegingscomponenten. Het is geen op zichzelf staande beweging, maar het resultaat van meerdere opeenvolgende bewegingen rondom een gewricht.

In de praktijk bestaat circumductie meestal uit een samenspel van flexie, abductie, extensie en adductie. Door deze bewegingen in een bepaalde volgorde te combineren, kan het ledemaat een vierkante of ronde cirkelvorm maken terwijl het proximale deel relatief stabiel blijft. De beweging verloopt dus als een conische kromme.

Circumductie komt vooral voor bij gewrichten die sterk mobiel zijn, met name bij kogelgewrichten zoals het schoudergewricht (glenohumerale gewricht) en het heupgewricht (acetabulofemoraal gewricht). Bij deze gewrichten kan het ledemaat een ruime, circulaire beweging maken. Bij gewrichten met beperktere bouw (zoals een scharniergewricht) is circumductie meestal beperkt of slechts in beperkte mate mogelijk. De exacte mate van circumductie hangt af van de anatomie, spieren, pezen en coördinatie van het betrokken gewricht.

Clinisch gezien kan circumductie worden gebruikt om de bewegingsvrijheid en de coördinatie van een gewricht te beoordelen, bijvoorbeeld tijdens lichamelijk onderzoek van schouder- of heupfuncties. Het begrip helpt ook bij het beschrijven van functionele bewegingen in dagelijkse activiteiten en sport. Cirumductie is niet hetzelfde als rotatie; rotatie is een beweging rond de lange as van het gewricht, terwijl circumductie een combinatie van meerdere richtingen omvat.