Wyarzanie

Wyżarzanie, znane również jako annealing (od ang. annealing), to grupa zabiegów cieplnych stosowanych do materiałów metalicznych, niektórych stopów i tworzyw, których celem jest zmiana ich właściwości mechanicznych i mikrostruktury. Główne efekty obejmują obniżenie twardości, zwiększenie plastyczności, a także redukcję wewnętrznych naprężeń i poprawę jednorodności materiału.

Proces polega na podgrzaniu materiału do określonej temperatury, utrzymaniu go przez pewien czas, a następnie powolnym studzeniu. Czas i temperatura zależą od rodzaju materiału i pożądanych cech. Wyżarzanie może być prowadzone w atmosferze ochronnej lub w próżni, aby zminimalizować utlenianie powierzchni.

Najważniejsze odmiany to pełne wyżarzanie (przy którym materiał jest nagrzewany powyżej temperatury przemiany i chłodzony bardzo powoli, co daje miękką, jednorodną mikrostrukturę), wyżarzanie odkształceniowe (relaksacyjne) – służące redukcji naprężeń powstałych podczas obróbki mechanicznej, oraz homogenizacyjne – stosowane w stopach w celu wyrównania składu chemicznego, zwłaszcza przy odlewach.

Wyżarzanie jest powszechnie wykorzystywane w przemyśle metalowym i produkcji szkła; w stali umożliwia obróbkę mechaniczną bez tworzenia pęknięć i nadmiernej kruchości, w aluminium i miedzi poprawia ciągliwość, a w przemyśle ceramicznym i szkle pomaga w redukcji naprężeń wewnętrznych. Należy uwzględnić koszty energetyczne oraz ryzyko utleniania powierzchni w przypadku chłodzenia w atmosferze otwartej.