Standaardbegrippen

Standaardbegrippen zijn begrippen met eenduidige definities die in een vakgebied breed worden gebruikt en geaccepteerd. Ze worden vaak vastgelegd in glossaria, terminologiedatabases of normen, zodat professionals uit verschillende organisaties dezelfde taal spreken en met elkaar kunnen communiceren.

De belangrijkste functie van standaardbegrippen is het vergroten van duidelijkheid en vergelijkbaarheid. Door consistente definities kunnen gegevens worden geanalyseerd en vergeleken over tijd, plaatsen en disciplines heen. In wetenschappelijk onderzoek, beheer van informatie en de openbare administratie zorgen standaardbegrippen voor interoperabiliteit en de kwaliteit van communicatie.

Het ontwikkelen en onderhouden van standaardbegrippen gebeurt doorgaans door professionele verenigingen, norminstituten of overheidsorganisaties. Het proces is vaak gebaseerd op consensus, literatuuronderzoek en praktijkervaring. De uiteindelijke definities worden gepubliceerd in normen, glossaria of thesauri en worden onderhouden via revisies en periodieke evaluatie.

Standaardbegrippen hangen samen met termen als terminologie, thesaurus en ontologie. Een terminologie biedt definities; een thesaurus organiseert termen via relaties zoals synoniemen en hiërarchieën; een ontologie legt feitelijke relaties tussen concepten vast. Het verschil ligt in de mate van formaliteit en het toepassingsgebied.

Beperkingen bestaan bijvoorbeeld bij snelle vakontwikkelingen, meertalige vertalingen en uiteenlopende interpretaties door verschillende stakeholders. Daarom is het belangrijk om standaardbegrippen regelmatig te herzien en transparant te communiceren over de scope en context waarin ze gelden.

Zie ook: terminologie, thesaurus, ontologie, normen en glossaria.