Solventveroudering

Solventveroudering is een vorm van veroudering van polymeren, coatings en aanverwante materialen die optreedt onder blootstelling aan organische oplosmiddelen of oplosmiddelrijke omgevingen. Het kan optreden tijdens opslag, verwerking of gebruik en leidt vaak tot veranderingen in mechanische, fysieke en optische eigenschappen.

Het kernmechanisme is feitelijk sorptie van oplosmiddel in het polymeer of de coating. Daardoor ontstaat swelling en plasticisering, waardoor de glasovergangstemperatuur daalt en de moleculaire mobiliteit toeneemt. Daarnaast kunnen additieven worden uitgewassen of kunnen chemische reacties worden versneld door solventinteracties. Diffusie van oplosmiddelen kan leiden tot inhomogene schommelingen in het materiaal, wat scheurvorming, craquelé of delaminatie tot gevolg kan hebben. De effecten hangen af van de aard van het polymeer, het oplosmiddel, de temperatuur, de duur van de blootstelling en de film- of materiaalgeometrie.

Gevolgen van solventveroudering zijn onder meer vermindering van sterkte en stijfheid, toegenomen ductiliteit, opzwelling, verkleuring en verlies van adhesie. Het is vaak reversibel tot op zekere hoogte bij uitdroging, maar langdurige blootstelling kan permanent blijvende schade veroorzaken.

Preventie en beheersing richten zich op het kiezen van solventbestendige polymeren en netwerken, barrièrelagen, gecontroleerde verwerking, en beperking van blootstelling. Verouderings- en sorptietests (zoals Tg-bepaling, gravimetrische uptake en DMA) worden gebruikt om de mate van solventveroudering te evalueren.