Prijsafspraken

Prijsafspraken zijn afspraken tussen ondernemingen om prijzen te bepalen of te beïnvloeden. Dit kan direct gebeuren, zoals het vastzetten, verhogen of verlagen van verkoopprijzen, het afspreken van kortingen of toeslagen, of via prijsvoorwaarden zoals kortingsstructuren of minimumprijzen. Prijsafspraken kunnen horizontaal zijn (tussen concurrenten) of verticaal (tussen producenten en distributeurs) en kunnen ook betrekking hebben op prijssturing bij specifieke regio’s of klantgroepen.

In Nederland en de EU worden prijsafspraken doorgaans gezien als mededingingsbeperkingen en zijn ze verboden onder de mededingingswet en onder het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (art. 101 VWEU). Ze beperken concurrentie, leiden tot hogere prijzen, minder keuze en minder innovatie. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) en de Europese Commissie houden kartels, waaronder prijsafspraken, streng in de gaten en kunnen sancties opleggen.

Sancties en procedures: overtreding van prijsafspraken kan leiden tot hoge boetes, vaak uitgedrukt als een percentage van de jaaromzet. Daarnaast kunnen benadeelde partijen civiele schadeclaims indienen. Er is vaak een leniency- of immuniteitsregeling voor de eerste melding van een kartel bij de toezichthouder, wat kan leiden tot immuniteit of een boetevermindering. Uitzonderingen bestaan in bepaalde verticale overeenkomsten onder de verticale mededingingsverordening, maar horizontale prijsafspraken vallen doorgaans buiten de vrijstellingsregels.

Preventie en naleving: bedrijven wordt aangeraden een compliance-programma op te zetten, prijsbeleid transparant te maken en medewerkers te trainen. Bij twijfel of bij signalen van overtredingen is juridisch advies aan te raden.