Omtrekken

Omtrekken is een Nederlands woord met twee hoofdbetekenissen. Als zelfstandig naamwoord verwijst het naar de omtrek of grens van een figuur of gebied: de lengte van de buitenkant langs de rand. Als werkwoord betekent omtrekken het rondom iets tekenen of markeren, bijvoorbeeld het traceren van de grens van een vorm of het leggen van een patroon rondom een object.

In de wiskunde en meetkunde wordt de omtrek gedefinieerd als de lengte van de grens van een figuur. Voor een veelhoek is de omtrek de som van de lengtes van alle zijden. Voor een cirkel is de omtrek gelijk aan 2πx straal, vaak geschreven als 2πr. Bij onregelmatige vormen kan de omtrek worden benaderd door langs de grens alle delen op te tellen, wat in praktijksituaties met meetlint of touw gebeurt.

In alledaagse toepassingen is de omtrek een veelgebruikte maat. In kleding en naaien wordt gesproken over omtrekken zoals tailleomtrek, borstomtrek en heupomtrek. In bouw, landmeting en cartografie kan men spreken over de omtrek van gebieden, eilanden of routes. De omtrek is ook relevant bij patroonvoering, grafisch ontwerp en bij het berekenen van marges in ontwerpen.

Het werkwoord omtrekken verwijst meestal naar het tekenen of uitzetten van een grens rondom een voorwerp of patroon, bijvoorbeeld het omtrekken van een jas op patroonpapier of het omtrekenen van een kaart. Etymologisch komt het van om- plus trek, “trek” als teken of trekken. Verwante termen zijn contour, rand en perimeter in het Engels, met nuanceverschillen afhankelijk van context en vorm.