Nietolerancyjny

Nietolerancyjny (przymiotnik) opisuje cechę lub postawę polegającą na braku tolerancji wobec odmienności, innych poglądów, wyznań, kultur czy stylów życia. Słowo odnosi się do osób, grup, instytucji lub polityk, które nie akceptują różnorodności i sprzyjają wykluczeniu lub ograniczeniu praw innych. W języku polskim formuje się od rzeczownika tolerancja przez dodanie przedrostka nie- i końcówki -cyjny.

Etymologicznie wywodzi się z podstawy tolerancja i zapożyczeń z języka łacińskiego, z zachowaniem charakterystycznej polskiej końcówki przymiotnikowej. Wariantem rzeczownikowym jest nietolerancja, a przeciwieństwem – tolerancyjny. W niektórych kontekstach spotyka się także pojęcia pokrewne, takie jak nietolerancyjna retoryka, nietolerancyjne praktyki czy nietolerancyjne polityki.

Zastosowanie terminu często występuje w opisach społecznych i politycznych. Może odnosić się do jednostek (nietolerancyjny sceptyk wobec różnorodności), grup społecznych lub państwowych postsaw. Używany jest przede wszystkim w kontekstach krytycznych lub opisowych, np. w analizach polityk, mediów czy debaty publicznej, gdzie wskazuje na brak akceptacji dla mniejszości, różnic kulturowych lub przekonań.

Zagadnienia powiązane obejmują tolerancję, dyskryminację, wolność słowa oraz pluralizm. W dyskursie etycznym i prawnym nacisk kładziony jest na promowanie tolerancji i przeciwdziałanie nietolerancji w imię praw człowieka i ochrony grup wrażliwych.

---