Lesopbouw

Lesopbouw is een begrip uit het onderwijs dat de opbouw en indeling van een les beschrijft. Het gaat om de samenhang tussen leerdoelen, leeractiviteiten, tijdsverdeling en afstemming op de leerlingen en de leerinhouden. In handleidingen en lessenreeksen verschijnt lesopbouw als leidraad voor de dagelijkse praktijk en lesplanning.

Een gangbare lesopbouw bevat fasen zoals introductie, uitleg of modellering, oefening, verwerking of toepassing en afsluiting. De volgorde kan variëren en elementen als differentiatie en feedback worden geïntegreerd. Tijdens de introductie wordt het doel gepresenteerd; de uitleg biedt concepten of vaardigheden; bij oefening oefenen leerlingen; verwerking koppelt de leerstof aan nieuwe situaties; afsluiting vat het leerresultaat samen en biedt reflectie.

Ontwerpers kiezen inspiratie uit didactische modellen en stemmen de opbouw af op de leerdoelen, de tijdsbeperking en de klasgroep. Het opnemen van formatieve evaluatiemomenten en differentiatie bevordert betrokkenheid en begrip. Een duidelijke structuur helpt leerlingen met anticiperen op wat volgt en ondersteunt de docent bij monitoren van vooruitgang.

Een kort voorbeeld: een 45-minutenles kan beginnen met een prikkel of korte vraag (3–5 minuten), daarna uitleg of demonstratie van het concept (12–15 minuten), vervolgens oefening in paren of kleine groepjes (15–20 minuten) en afsluiten met een samenvatting of exit-ticket (5–7 minuten).