Leanfilosofie

Leanfilosofie is een managementfilosofie die gericht is op het maximaliseren van klantwaarde en het minimaliseren van verspilling. Het concept vindt zijn oorsprong in het Toyota Productie Systeem (TPS) in Japan na de Tweede Wereldoorlog en werd later populair gemaakt door onder meer John Krafcik en door James P. Womack, Daniel T. Jones en Daniel Roos. De kern is om vanuit de klantwaarde naar processen te kijken en voortdurend verbeteringen na te streven.

De vijf kernprincipes van Lean zijn: definiëren wat de klant waardeert; de waardestroom in kaart brengen en verspilling elimineren; zorgen voor vloeiende processen (flow); werk trekken in plaats van duwen (pull); en streven naar perfectie door voortdurende verbetering. Bij Lean horen ook de concepten muda (verspilling), mura (variatie) en muri (overbelasting), die helpen om problemen systematisch te herkennen.

Praktische hulpmiddelen omvatten 5S, Kaizen, standaardwerk, jidoka, Kanban, poka-yoke, taktijd en heijunka.

Toepassingen van Lean zijn wijdverspreid: van productie tot softwareontwikkeling (lean software development), gezondheidszorg, dienstverlening en startup-omgevingen.

Kritiek en uitdagingen: bij misbruik kan Lean leiden tot een focus op kostenreductie ten koste van kwaliteit of medewerkerswelzijn. Implementatie vergt tijd, cultuurverandering en betrokkenheid van leiders en medewerkers; succes hangt af van de context en de juiste afstemming.