Kalibracje

Kalibracje to proces oceny jakości pomiarów prowadzonego urządzenia poprzez porównanie jego wyniku z wartości referencyjnej oraz, w razie potrzeby, dostosowanie urządzenia. Celem kalibracji jest zapewnienie, że pomiary są dokładne, powtarzalne i zgodne z obowiązującymi standardami. Kluczowe pojęcia to niepewność pomiaru i traceability, czyli możliwość odtworzenia wartości referencyjnych w łańcuchu prowadzącym do jednostek SI.

Proces kalibracji zwykle obejmuje identyfikację zakresu pomiarowego, wyznaczenie źródła referencyjnego o znanej niepewności, wykonanie serii pomiarów porównawczych oraz ocenę niepewności całego pomiaru. W wyniku sporządza się certyfikat kalibracji, który dokumentuje identyfikację urządzenia, użyte standardy, metody, zakres pomiarowy, uzyskane wyniki i niepewności oraz termin następnej kalibracji. Kalibracje są stosowane zgodnie z normami i wymagają metrologicznego nadzoru, co zapewnia zgodność z normami jakości i przepisami prawa.

Rodzaje kalibracji obejmują kalibracje wykonywane w laboratorium oraz on-site, dla przyrządów elektronicznych, czujników i aparatury pomiarowej. Przykłady to kalibracja wag, mikrometrów, termometrów, ciśnieniomierzy, czujników pH czy analizatorów chemicznych. Kalibracja różni się od weryfikacji tym, że kalibracja zwykle obejmuje ocenę i ewentualną korektę błędów pomiarowych, podczas gdy weryfikacja potwierdza zgodność z wymaganiami bez zmian w urządzeniu.

Dokumentacja kalibracyjna, w tym certyfikat, jest podstawą audytów i utrzymania systemów zarządzania pomiarami. W praktyce kluczowe jest utrzymanie harmonogramu kalibracji i odpowiedzialność za ich jakość.