Flexibiliseren

Flexibiliseren is het proces waarbij systemen, organisaties of arbeidsverhoudingen zodanig worden ingericht dat ze sneller en gemakkelijker kunnen reageren op veranderingen in vraag, aanbod of omstandigheden. In de praktijk wordt flexibiliseren in het Nederlands breed toegepast: op de arbeidsmarkt, in productie en logistiek, maar ook in beleid en publiek beheer. Het woord verwijst naar wendbaarheid en aanpassingsvermogen in verschillende contexten.

In de arbeidsmarkt context gaat flexibiliseren veelal over instrumenten als flexibele arbeidscontracten (oproepkrachten, nul-uren-contracten), deeltijdwerk, tijdelijke arbeid en outsourcing, maar ook over flexibel roosterbeheer, job rotation en modularisering van productie en dienstverlening. Daarnaast kan flexibilisering zich uiten in flexibilisering van planning, decentralisatie van besluitvorming en de inzet van digitale platforms om uren of capaciteit aan te passen.

Voordelen zijn onder meer een grotere wendbaarheid van bedrijven en instellingen, een betere afstemming op schommelingen in vraag en aanbod, en mogelijk meer inzetbare arbeid voor bepaalde doelgroepen. Nadelen zijn onder meer inkomens- en werkzekerheidsrisico’s, druk op arbeidsvoorwaarden en sociale zekerheid, en het risico op grotere inkomstenongelijkheid en werkstress bij minder beschermde werknemers.

Beleid en maatschappelijke discussie richten zich op het vinden van een evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid. Voorbeelden van maatregelen zijn versterkte actief-Beleidsvoorzieningen, betere training en herscholing, robuuste sociale vangnetten en waarborgen tegen misbruik van flexibele arbeid. Het begrip flexicurity, dat flexibiliteit combineert met zekerheid voor werknemers, is een veelgebruikt referentiepunt.

Zie ook: flexibilisering arbeidsmarkt, flexibele arbeid, contractvormen, flexicurity.

---