Damonderdelen

Damonderdelen is een term uit de waterbouw die verwijst naar de onderdelen waaruit een dam is opgebouwd. De onderdelen bepalen de functie, stabiliteit en veiligheid van de constructie en kunnen per damtype verschillen, maar delen doorgaans een set basisonderdelen.

De belangrijkste damtypes zijn gravity-dammen, die bestaan uit massief beton, en embankment-dammen, zoals aarde- of keerdammen. Ongeacht type bestaan de basisonderdelen meestal uit het damlichaam, de fundering en afwatering, en de abutments aan weerszijden van de dam. Voor de werking zijn ook een overlaat (spillway) en een waterinlaatconstructie (inlaat) cruciaal, evenals afvoerwerken die water van het reservoir naar beneden leiden.

Bij dammen die elektriciteit opwekken komt daar vaak een turbinehuis en een generator bij; het water wordt via een inlaat en mogelijk een buis naar de turbine geleid. Afsluiters of deuren regelen de doorstroom en de bediening van de waterstroom. Een stilling basin helpt bij het dempen van trilling en erosie bij de uitmonding van het water.

Onderhoud en veiligheid zijn integraal onderdeel van damonderdelen. De fundering wordt beschermd tegen seepage met groutvoorzieningen en drainage; er worden inspectieputten en monitoringinstrumenten geplaatst om druk, beweging en waterniveau te volgen. Regelmatige inspecties, onderhoud van de overlaatdeuren en kleppen, en noodplannen vormen standaardaspecten van het damonderhoud.

---