Belastingsimbalans

Belastingsimbalans is een term uit de fiscale en openbare financiën die verwijst naar de onbalans in de verdeling van de belastingdruk over huishoudens of inkomensgroepen. Het geeft aan in hoeverre de heffing in verhouding staat tot draagkracht en inkomen, en daarmee aan de rechtvaardiging en efficiëntie van het belastingstelsel.

Meting: doorgaans wordt onderzocht hoeveel een groep bijdraagt aan de totale belasting in verhouding tot diens aandeel in het inkomen. Wanneer elke groep hetzelfde percentage van inkomen bijdraagt als zijn aandeel in het totaal inkomen, is er sprake van een neutrale belastingsbalans. Een verschil wijst op een belastingsimbalans. In de praktijk worden indicatoren zoals de verhouding tussen de belastingdruk per inkomensdeciel, de gemiddelde of marginale belastingdruk per groep en grafische instrumenten als concentratiecurves en progressiviteitsindices gebruikt.

Interpretatie: een belastingdruk die hoger uitvalt bij hogere inkomens in verhouding tot hun inkomensdeel duidt op een meer progressieve verdeling; omgekeerd kan een relatief hoge belastingdruk bij lagere inkomens wijzen op regressieve elementen of op de combinatie van heffingen en transfers die de draagkracht beïnvloeden. De daadwerkelijke belastingsimbalans wordt bovendien beïnvloed door transfers, sociale uitkeringen en herverdelingsmechanismen.

Toepassingsgebieden: beleidsevaluatie van inkomstenbelasting, sociale premies en btw; beoordeling van de redistributieve werking van het belasting- en transferstelsel.

Zie ook: progressiviteit van de heffing, belastingdruk, distributieve analyse.