Basissequenties

Basissequenties is een term uit de moleculaire biologie die verwijst naar de opeenvolging van nucleotiden in een DNA- of RNA-molecuul. In DNA zijn de basen adenine (A), thymine (T), cytosine (C) en guanine (G); in RNA vervangt uracil (U) thymine. Een basissequentie wordt doorgaans van 5' naar 3' gelezen en bepaalt de genetische informatie die het molecuul bevat. De basen paaren met elkaar volgens A-T (of A-U in RNA) en C-G, waardoor de twee complementaire strengen de dubbele helix vormen in DNA.

Basissequenties dragen de informatie die cellen gebruiken om eiwitten te maken en om regulerende elementen te plaatsen. Codingssequenties bestaan uit opeenvolgende codons van drie nucleotiden die elk een aminozuur specificeren; daarnaast bevatten basissequenties tal van niet-coderende elementen zoals promotoren, enhancers en silencers die de activiteit van genen sturen. Variatie in basissequenties tussen organismen en individuen onderstreept genetische diversiteit en evolutie.

Sequenties worden geanalyseerd met laboratoriumtechnieken zoals Sanger-sequencing en next-generation sequencing (NGS). Bioinformatica vergelijkt sequenties tussen soorten, identificeert mutaties (puntmutaties, inserties en deleties) en berekent kenmerken zoals GC-inhoud en open leesramen. Basissequentiegegevens vormen de basis van genetische diagnostiek, forensische identificatie, evolutionair en functioneel onderzoek, en talloze biotechnologische toepassingen.