zuurststerkte

Zuursterkte, ook gespeld als zuurststerkte, is de mate waarin een zuur in oplossing zijn proton kan afstaan. In de chemie wordt de zuurstherkte doorgaans uitgedrukt als de zuur-dissociatieconstante Ka voor de vergelijking HA ⇌ H+ + A− in een bepaald oplosmiddel, of als pKa = −log10 Ka. Een grotere Ka of een kleinere pKa duidt op een sterkere stof in dat oplosmiddel. Het is belangrijk om zuursterkte te onderscheiden van concentratie: een sterk zuur kan aanwezig zijn in zowel geconcentreerde als verdunde oplossingen, maar de sterkte verwijst naar de mate van dissociatie, niet naar de hoeveelheid.

Onder de Brønsted-Lowry-theorie is een zuur een stof die een proton kan afstaan. Een sterker zuur leidt tot een stabielere geconjugeerde base zodra het proton is afgestaan. Factoren die de stabiliteit van de geconjugeerde base vergroten, zijn onder meer resonantie, delocalisatie van negatieve lading en inductieve effecten van substituenten. Ook de aard van de X−H-binding speelt een rol: zwakkere bindingen komen eerder los. Voorbeelden: in water lossen HCl, HNO3 en H2SO4 zich vrijwel volledig op als(H3O+) en A−, waardoor ze als sterke zuren gelden; azijnzuur heeft een pKa van ongeveer 4,76 en is daarmee een zwakke zuur in water.

Zuursterkte is solventafhankelijk; in niet-waterige oplosmiddelen kan de volgorde van sterkte verschillen. De term wordt ook gebruikt voor superzuren, waarmee de zuurde kracht groter is dan die van geconcentreerde zwavelzuur in een gegeven medium. In praktische toepassingen zijn zuurststerkte belangrijk voor buffers, titraties en pH-berekeningen.