potansiyometrelerin

Potansiyometreler, mekanik hareketle değişen bir direnç oluşturan veya bir voltaj bölücüsü olarak kullanılabilen elektrikli bileşenlerdir. Üç uçlu modellerde iki uç dirençli uçlar (uçA ve uçB) ile bir sürücü ucu (wiper) bulunur. Wiper, temas ettiği konuma göre uçlar arasındaki direnç ve dolayısıyla bölücü çıkış gerilimini ayarlamayı sağlar. İki uçlu kullanıldığında ise uçlar arasındaki direnç değişir ve potansiyometre değişken bir direnç olarak çalışır.

Çalışma prensibi ve çeşitler: Potansiyometreler genel olarak dönel (rotary) ve doğrusal (lineer) olarak sınıflandırılır. Resistif elemanlar film veya tel üzerinden yapılır. Üretimde lineer veya logaritmik taper seçeneği bulunur; lineer taper eşit artışlarda, logaritmik taper ise ses gibi geniş dinamik aralıklarında daha uygun davranış sağlar. Ayrıca dijital potansiyometreler (digipotlar) entegre devre olarak bulunur ve SPI veya I2C ile kontrol edilir.

Kullanım ve tasarım: Ses seviyesinin ayarlanması, cihaz ayarlarının manuel olarak yapılması ve analog sinyalin istenen aralıkta sıkıştırılmadan değiştirilmesi gibi uygulamalarda kullanılır. Endüstriyel otomasyon, ölçüm cihazları ve otomotiv elektroniğinde de yaygındır. Özellikler arasında nominal direnç değeri (ör. 1 kΩ, 10 kΩ), güç derecesi (ör. 0.125 W), mekanik ömür, tolerans ve sıcaklık katsayısı bulunur. Kontak direnci ve sürtünme nedeniyle sıcaklık değişimlerinde sapmalar oluşabilir.

Potansiyometrelerin seçiminde istenen direnç değeri, güç gereksinimi, taper türü ve ortam koşulları dikkate alınır. Dijital potansiyometreler ise hareketsiz bir şekilde uzaktan kontrol imkanı sunar.