podprogowych

Podprogowy to przymiotnik odnoszący się do bodźców, sygnałów lub komunikatów prezentowanych poniżej progu świadomej percepcji. W psychologii i kognitywistyce chodzi o bodźce o natężeniu, czasie trwania lub charakterystyce, które nie trafiają do świadomości odbiorcy, lecz mogą wpływać na procesy poznawcze, emocje oraz decyzje.

W marketingu i mediach termin ten bywa używany w odniesieniu do rzekomych komunikatów podprogowych w reklamach, filmach czy opakowaniach. W praktyce takich skutków trudno udowodnić; wiele badań sugerowało ograniczone lub krótkotrwałe efekty, często zależne od kontekstu i zadawanych zadań poznawczych.

Historia podnosiła temat kontrowersji. Najgłośniejsza była reklama podprogowa związana z eksperymentem Jamesa Vicary’ego z 1957 roku, który rzekomo zwiększył sprzedaż dzięki krótkim migawkom. Późniejsze analizy wykazały, że raport był nieoparty na wiarygodnych danych, a ogólna akceptacja skuteczności podprogowych wpływów jest ograniczona. Współczesne badania często koncentrują się na zjawisku primingu i wpływie kontekstu, a nie na odczuwalnie świadomych bodźcach w mediach.

Podprogowe techniki wzbudzają kontrowersje etyczne i regulacyjne. W wielu jurysdykcjach reklama oparta na ukrytych sygnałach bywa krytykowana i ograniczana przez organizacje nadzorujące jako naruszenie wolności wyboru odbiorcy.

Zobacz także: subliminalna percepcja, priming, neuromarketing.