onvermyeliniseerd

Onvermyeliniseerd is een term uit de neurofysiologie die verwijst naar zenuwvezels (axons) zonder myelineschede. Myeline is een vettige isolatielaag die door oligodendrocyten in het centrale zenuwstelsel en door Schwann-cellen in het perifere zenuwstelsel wordt gevormd. Een myelinehuls vergemakkelijkt de snelheid van zenuwgeleiding via saltatorische geleiding; onvermyeliniseerde vezels geleiden prikkels daarentegen continu en veel trager.

In het perifere zenuwstelsel kunnen sommige axonen onvermyelind blijven en toch door Schwann-cellen omgeven zijn. Bij deze nabij-zieke toestand kan een enkele Schwann-cel meerdere onvermyeliniseerde axonen enveloppen, wat bekend staat als remak-bundels. In het centrale zenuwstelsel komen eveneens kleine-diameter axons voor die geen myelineschede hebben, oftewel onvermyeliniseerd blijven.

De geleidsthaast van onvermyeliniseerde vezels is afhankelijk van de diameter van het axon en ligt typisch op een fractie van die van myeliniseerde vezels. De signaalgeleiding verloopt langs het membraan en is trager, wat vaak relevant is voor sensorische en autonome signalen zoals pijn, temperatuur en some typeringen van nociceptie.

Klinisch gezien spelen onvermyeliniseerde vezels een rol in pijnprocessen en bepaalde neuropathieën. Demyelinisatieziekten zoals multiple sclerose veroorzaken vertraagde geleiding en soms conduction blokkades doordat myeline verdwijnt. Verlies of beschadiging van onvermyeliniseerde vezels kan ook gevoeligheid en pijnperceptie beïnvloeden.