noordzuidbewegingen

Noordzuidbewegingen, in Dutch usage, verwijst naar een brede groep politieke, sociale en intellectuele bewegingen die zinspeelt op ongelijkheid tussen het Global North en het Global South en streeft naar beleid en praktijken die deze kloof verkleinen. De term omvat pleidooien voor rechtvaardige handel, schuldenverlichting, hervorming van ontwikkelingshulp, klimaatrechtvaardigheid, migratierechten en hervorming van mondiale instellingen.

Historisch gezien komt de term voort uit de decennialange wereldwijde periode van dekolonisatie en anti-imperialistische solidariteit. Belangrijke momenten zijn onder meer de Bandungconferentie van 1955, die Afro-aziatische samenwerking stimuleerde; de Non-Aligned Movement; en later netwerken zoals de Group of 77 binnen de Verenigde Naties, die ontwikkelingslanden verenigden in internationale fora. In intellectuele en activistische kringen gaven Noord-Zuid-bewegingen vorm aan kritieken op neo-kolonialisme en pleitten zij voor eerlijke regels op gebied van handel, financiën en technologieoverdracht. De opkomst van globalisering en campagnes rond schuldherschikking en ontwikkelingshulp kreeg in de late twintigste eeuw verschillende vormen, waaronder transnationale NGO’s, vakbonden, geloofsgroepen en academische netwerken.

In hedendaagse gesprekken ligt de nadruk vaak op klimaatrechtvaardigheid, migratie, volksgezondheid en de hervorming van instellingen zoals de Wereldbank en het IMF om meer representatieve input uit het Global South mogelijk te maken. Kritiek richt zich op risico’s van fragmentatie of afhankelijkheid van noordelijke financiering, terwijl voorstanders benadrukken dat Noord-Zuid-samenwerking essentieel is voor democratische en rechtvaardige mondiale governance. See also: Bandung, NAM, G77, Wereldbank, IMF, Wereldhandel.