neurolinguïstiek

Neurolinguïstiek is een vakgebied binnen de cognitieve neurowetenschap dat de relatie tussen taal en de hersenen onderzoekt. Het bestudeert hoe taal op neuronale niveaus wordt geproduceerd en begrepen, hoe taalverwerving verloopt en hoe taalstoornissen het functioneren beïnvloeden. Het richt zich op spraakproductie, taalbegrip, lezen en schrijven, evenals meertaligheid en gebarentaal.

Onderzoekers analyseren systemen in de linkerhersenhelft, waar taal dominant is: Broca's gebied en Wernicke's gebied spelen sleutelrollen in productie en begrip. Moderne modellen beschrijven taalverwerking als twee neurale stromen: een ventrale route die zich richt op semantiek en woordbetekenis, en een dorsale route die fonologie en syntaxis koppelt aan articulatie. Verder zijn netwerken in de parietale en temporale cortex betrokken, evenals subcorticale structuren. Methoden omvatten functionele beeldvorming (fMRI, PET), elektro- en elektrofysiologie (EEG/ERP), TMS en laesie-onderzoek, naast klinische observaties.

Toepassingen van neurolinguïstiek omvatten taaltherapie en rehabilitatie bij afasie en verwante stoornissen, evaluatie van taalontwikkeling bij kinderen en onderzoek naar meertaligheid en gebarentaal. Het vakgebied werkt interdisciplinair met linguiste, psychologen en klinische neurowetenschappers om de neurocognitieve basis van taal beter te begrijpen en interventies te verbeteren.