monolinguele

Monolinguele is een begrip dat verwijst naar iemand die slechts één taal beheerst en dagelijks gebruikt. Het kan ook verwijzen naar een samenleving of context waarin één taal de standaard is voor onderwijs, media, overheid en algemene communicatie. In de sociolinguïstiek wordt het begrip vaak tegenover meertaligheid geplaatst, zowel op individueel niveau (een persoon die één taal spreekt) als op maatschappelijk niveau (een regio of land waar één taal overheerst).

Er bestaan gradaties en nuance in de term. Sommige mensen worden als monolingueel beschouwd in hun dagelijkse praktijk, maar hebben toch passieve of beperkte kennis van andere talen. Anderen leven in een omgeving waarin weliswaar één dominante taal wordt gebruikt, maar waar in formele situaties of binnen bepaalde gemeenschappen enige bewustwording van andere talen bestaat. Taalidentiteit kan bovendien per context verschillend zijn: iemand kan thuis monolingueel zijn en in het onderwijs of op het werk meerdere talen gebruiken.

Oorzaken van monolingualisme zijn onder meer overheidsbeleid dat één taal als officiële voertaal aanwijst, migratiepatronen die de taal van de ontvangende samenleving versterken, onderwijssystemen die op één taal zijn ingericht en maatschappelijke druk om te assimileren. De maatschappelijke impact van monolingualisme wordt in beleid en academische debatten besproken, met aandacht voor effectieve communicatie, inclusie en economische participatie versus het behoud van taaldiversiteit en culturele identiteit.

Zie ook: meertaligheid, bilingualisme, taalbeleid, taalverwerving.