mikroglej

Mikroglej, znany również jako mikroglej mózgowy, to populacja residentnych komórek gleju pełniących funkcje immunologiczne w ośrodkowym układzie nerwowym. Pochodzą z prekursów makrofagów z pęcherzyka żółtkowego i migrują do mózgu i rdzenia kręgowego w okresie embrionalnym. W dorosłym mózgu utrzymują się głównie przez samoodnowę, przy ograniczonym dopływie komórek z krążenia.

Podstawowe funkcje mikrogleju obejmują monitorowanie środowiska mózgowego (surveillance), fagocytozę uszkodzonych komórek i odpadów, oraz utrzymanie homeostazy. Uczestniczy także w procesach plastyczności synaptycznej i modulowaniu aktywności neuronalnej poprzez wydzielanie cytokin i innych mediatorów. W rozwoju mózgu biorą udział w selektywnym usuwaniu synaps (pruning synaptyczny) z udziałem układu dopełniacza, co wpływa na kształtowanie układu neuronalnego.

Reakcja mikrogleju na uszkodzenia odzwierciedla jego zdolność do aktywacji i zmiany morfologii z rozgałęzionej na bardziej ameboidalną, co wiąże się z wydzielaniem mediatorów zapalnych. Receptory, takie jak TREM2, CX3CR1 i P2RY12, umożliwiają rozpoznawanie sygnałów neuronów i regulują fagozytozę oraz komunikację z komórkami nerwowymi. Kluczowe znaczenie ma tu rola mikrogleju w chorobach neurodegeneracyjnych i zapalnych.

Znaczenie kliniczne mikrogleju obejmuje udział w neurozapaleniu, progresji chorób takich jak choroba Alzheimera, stwardnienie rozsiane, urazy mózgu i starzenie. Ze względu na swoją wszechstronność mikroglej jest intensywnie badany jako potencjalny cel terapeutyczny. Badania wykorzystują techniki molekularne i genetyczne, by lepiej zrozumieć jego funkcje i patologie CNS.