materiaalisten

Materiaalisten zijn aanhangers van het materialisme, een filosofische stroming die stelt dat de werkelijkheid primair uit materie en fysieke processen bestaat. Volgens materialisme kunnen mentale verschijnselen, bewustzijn en waarden worden verklaard vanuit hersenwerking en natuurwetten; de voorstelling van een aparte, niet-fysieke geest wordt verworpen. Er bestaan verschillende vormen, waaronder ontologisch materialisme (alles is fysiek) en physicalisme (mentale toestanden hangen samen met fysieke toestanden). Binnen de filosofie bestaan ook standpunten als reductionisme en emergente verklaringen; sommige denkers beweren dat alle verschijnselen volledig gereduceerd kunnen worden tot fysieke processen, terwijl anderen erkennen dat complexe verschijnselen niet volledig reducedable zijn.

Historisch gezien kennen materialistische ideeën wortels bij de antieke denkers Democritos en Epicurus, en kregen in de moderne tijd een plaats bij denkers als Hobbes en La Mettrie. In de negentiende eeuw werden materialistische opvattingen verbonden met sociale en politieke theorie door Feuerbach, en door Karl Marx en Friedrich Engels uitgewerkt als historisch materialisme, een methode om maatschappij en geschiedenis te verklaren via productieverhoudingen en economische structuren. In de twintigste eeuw werd materialisme vaak geassocieerd met physicalisme in de analytische traditie en met dialectisch materialisme in marxistische tradities; Lenin ontwikkelde deze combinatie verder.

Kritiek op materialisme richt zich onder meer op het probleem van subjectieve ervaring en qualia, en op de vraag of alle verschijnselen volledig reducibel zijn tot fysische processen. Tegenstanders pleiten voor dualistische, non-reductionistische of panpsychistische benaderingen. Ondanks deze controverse blijft materialisme een dominante referentiekader in wetenschap, epistemologie en politieke theorie.