losdraaien

Losdraaien is het handelen om een bevestigingsmiddel zoals een bout, moer of schroef los te maken door te draaien, meestal tegen de klok in. Het doel is om het onderdeel te verwijderen of te demontage uit te voeren zonder schade aan de schroefdraad of de samenstelling. Het begrip wordt zowel in technische contexten als in alledaags onderhoud gebruikt.

De term bestaat uit los en draaien; in het Nederlands is losdraaien een separabel werkwoord. Praktisch gezien draait men vaak om de bout of moer los te krijgen door met gereedschap zoals een steeksleutel, ringsleutel, ratel en dopsleutel of een tang tegen de klok in te draaien. Soms is penetrerende olie nodig om roest of plakkerige schroefdraad los te krijgen, en bij hardnekkige bevestigingen kan warmte of een verhoogde hefboom helpen. De meeste gangbare schroefdraad is rechtsdraaiend, waardoor het losdraaien doorgaans tegen de klok in gebeurt; sommige constructies gebruiken linkse schroefdraad.

Bij het losdraaien speelt veiligheid een belangrijke rol. Houd het werkstuk vergrendeld zodat het niet meekomt, kies de juiste maat en type gereedschap, en inspecteer na het losdraaien de draad op beschadigingen. Gebruik indien nodig voorzorgsmaatregelen zoals persoonlijke beschermingsmiddelen en, waar toepasselijk, lockout-tagout of andere veiligheidsprocedures.

Veelvoorkomende toepassingen zijn onder meer het demonteren van machineonderdelen, het verwijderen van bouten en moeren bij voertuigen, en onderhoud aan bouwconstructies. Naast de technische betekenis kan losdraaien ook figuurlijk gebruikt worden om het verwijderen van beperkingen of Richtlijnen aan te duiden.