kozmologjisë

Kozmologjia është studimi shkencor i universit në shkallë të gjerë. Ajo përpiqet të kuptojë origjinën, evolucionin, strukturën dhe fatin përfundimtar të universit. Fusha e kozmologjisë bazohet në mekanikën Newtoniane dhe teorinë e relativitetit të përgjithshëm të Albert Einstein, si dhe në mekanikën kuantike.

Një nga teoritë kryesore në kozmologji është Teoria e Big Bengut, e cila sugjeron se universit filloi si një pikë e vetme e nxehtë dhe e dendur rreth 13.8 miliardë vjet më parë dhe që nga ajo kohë është zgjeruar. Dëshmitë mbështetëse për Big Bengun përfshijnë rrezatimin kozmik të sfondit dhe shpërndarjen e elementeve kimikë lehtë.

Kozmologjia gjithashtu studion natyrën e materies së errët dhe energjisë së errët, dy komponentë misteriozë që përbëjnë rreth 95% të universit. Materia e errët nuk lëshon, thith ose reflekton dritën, gjë që e bën atë të vështirë për t'u zbuluar drejtpërdrejt, ndërsa energjia e errët është përgjegjëse për zgjerimin e përshpejtuar të universit.

Struktura e universit, duke përfshirë formimin dhe evolucionin e galaksive dhe grumbullimeve të galaksive, është gjithashtu një temë qendrore në kozmologji. Kozmologët përdorin teleskopë dhe simulime kompjuterike për të studiuar këto struktura dhe për të kuptuar forcat që i formojnë ato.

Përpjekjet e ardhshme në kozmologji synojnë të rafinuar modelet ekzistuese, të eksplorojnë teori alternative dhe të kërkojnë më tej misteret e universit, siç janë natyra e vrimave të zeza dhe mundësia e universave të shumtë.