kockán

Kocka është një organ i fortë dhe i ngurtë që formon pjesën e skeletit të trupit në njerëz dhe në shumë kafshë. Ajo mbështet trupin, mbron organet e brendshme dhe lejon lëvizjen në bashkëpunim me muskujt. Gjithashtu kockat ruajnë minerale si kalciumi dhe fosfati dhe përmbajnë palcën ku prodhohen qelizat e gjakut.

Struktura tipike e një kocke përfshin një shtresë të jashtme të ngurtë, të quajtur kocka kompakte, dhe një pjesë të brendshme të rrjetëzuar, të quajtur kockë trabekulare. Sipër periosteumit, një membranë që furnizon me gjak dhe ndihmon në rritje dhe shërim. Kocka është tërësisht të mbuluar nga këto struktura, duke formuar një sistem të mbrojtur dhe të rregulluar mirë.

Qelizat kryesore të kockës janë osteoblastët, osteocitetët dhe osteoclistët. Osteoblastët ndërtojnë kockën e re, osteocitetët mbajnë të tanishmen, dhe osteoclistët resorbitin kockën e vjetër si pjesë e rikonstrukimit. Matrixi i jashtëqelizor përbëhet kryesisht nga kolagjeni dhe kristalet e hidroksipatit, të cilat i japin kockës forcë dhe qëndrueshmëri.

Rritja dhe remodellimi: kockat zhvillohen gjatë fëmijërisë dhe adoleshencës përmes pllakave të rritjes dhe ndryshimeve të formimit. Në moshë të rritur, ato remodelohen vazhdimisht në përgjigje të ngarkesës dhe nevojave metabolike. Konsumi i kalciumit dhe vitaminës D, aktiviteti fizik dhe ekuilibri hormonal mbështesin shëndetin e kockave.

Kockat shpesh ndahen në forma të ndryshme: të gjata (si femuri), të sheshta (shtylla e kafkës), të shkurtra (karpalët) dhe të parregullta (vertebrat). Frakturat ndodhin nga lëndime, ndërsa sëmundjet si osteoporoza, osteomalacia dhe osteonekroza e dobësojnë sërish masën dhe funksionin e kockës. Trajtimet fokusohen në shërimin e frakturave, ruajtjen e densitetit dhe trajtimin e shkaqeve themelore.