ketogeniczn

Dieta ketogeniczna (DK) to plan żywieniowy o bardzo niskiej podaży węglowodanów, wysokiej podaży tłuszczu i umiarkowanej zawartości białka, którego celem jest wprowadzenie organizmu w stan ketozy. W ketozy źródłem energii stają się ciała ketonowe wytwarzane w wątrobie z tłuszczów.

Mechanizm opiera się na ograniczeniu węglowodanów, co zmniejsza poziom insuliny i powoduje wyczerpanie zapasów glikogenu. W wątrobie zaczyna się ketogeneza, a organizm produkuje ciała ketonowe: acetoacetat, beta-hydroksybutyran i niewielką ilość aceton. Typowy rozkład makroskładników to około 70–80% tłuszczu, 15–25% białka i 5–10% węglowodanów, co zwykle ogranicza wprowadzone do 20–50 g/dzień.

Zastosowania i dowody: DK była opracowana w latach 20. XX wieku jako terapia epilepsji, zwłaszcza u dzieci. Obecnie bada się jej wpływ na cukrzycę typu 2, otyłość i niektóre zaburzenia neurologiczne. Dowody wskazują na potencjał w utracie masy ciała i poprawie glikemii u niektórych osób, lecz wyniki są mieszane i nie potwierdzają uniwersalności terapii poza epilepsją.

Ryzyko i ograniczenia: może wystąpić tzw. grypa keto, wraz z bólami głowy, osłabieniem, zaburzeniami żołądkowo–jelitowymi. Długoterminowe skutki obejmują możliwe niedobory pokarmowe, kamienie nerkowe i modyfikacje profilu lipidowego. Przeciwwskazania obejmują choroby wątroby, trzustki lub nerek, zaburzenia metabolizmu tłuszczów, ciąża i karmienie piersią. Osoby przyjmujące leki powinny konsultować się z lekarzem.

Warianty: wyróżnia się standardową dietę ketogeniczną (SKD), TKD, czyli targetowaną ketogeniczną z dopasowaniem węglowodanów przed treningiem, oraz CKD, cyclical ketogenic diet z okresami wyższej podaży węglowodanów.