karykaturalny

Karykaturalny to przymiotnik odnoszący się do karykatury, czyli uproszczonego lub wyolbrzymionego portretu osoby lub rzeczy, które ma na celu podkreślenie charakterystycznych cech w sposób humorystyczny, satyryczny lub ironiczny. W języku potocznym i naukowym używany jest do opisywania stylu, w którym cechy nie są odtwarzane dosłownie, lecz wyostrzone, by zwrócić uwagę na istotne elementy.

Etymologia terminu pochodzi od rzeczownika karykatura (wł. caricatura), stosowanego w polszczyźnie od średniowiecza. Przymiotnik powstał od formy podstawowej z dodaniem sufiksu -alny, typowego dla tworzenia przymiotników odnoszących się do cech lub zjawisk. W sztuce i literaturze karykaturalny styl bywa stosowany od dawna, zwłaszcza w rysunku satyrycznym, portretach i opisach scenicznych.

Cechy karykaturalności obejmują wyolbrzymienie rysów twarzy lub gestów, deformację proporcji, podkreślenie charakterystycznych nawyków czy postaw, a także syntetyczny dobór detali. Celem może być krytyka, humor, ironiczna obserwacja społeczna albo komentarz polityczny. W związku z tym karykaturalność bywa oceniana różnie — jako sztuka przemyślana i celowa, albo jako przesadny i nieco poytworzone przedstawienie.

Zobacz także: karykatura, satyra, groteska.