jaarproductie

Jaarproductie is de totale hoeveelheid goederen of diensten die een productie-eenheid in een jaar produceert. Het wordt vaak uitgedrukt in fysieke eenheden, zoals stuks, tonnen of kubieke meters, maar kan ook in monetaire waarde worden weergegeven wanneer de prijzen bekend zijn.

De jaarproductie wordt doorgaans berekend als de som van alle voltooide productie gedurende het jaar, met correcties voor veranderde voorraden aan het eind van het jaar. Zo blijft de maatstaf onafhankelijk van begin- en eindvoorraad die periodestatistieken kunnen beïnvloeden.

In productieomgevingen is jaarproductie een fundamentele maat voor planning, capaciteitbenutting en prestatie-evaluatie. In andere sectoren, zoals landbouw en energie, wordt een soortgelijke maatstaf toegepast op opbrengsten per jaar.

Factoren die de jaarproductie beïnvloeden zijn onder meer vraag- en prijsbewegingen, capaciteit en onderhoud, storingen, inefficiëntie en verliezen door kwaliteitsissues of verspilling.

Gegevens voor jaarproductie komen uit productieregistraties, MES- en ERP-systemen, en meters die input- en outputstromen registreren. In analyses worden eenheden gestandaardiseerd zodat verschillende productlijnen vergelijkbaar blijven.

Hoewel jaarproductie een nuttige aggregate vormt, kan zij vertekend raken door voorraadmutaties, seizoensinvloeden en kortetermijnonderbrekingen. Daarom wordt zij vaak aangevuld met indicatoren als capaciteitbenutting en gemiddelde jaaropbrengst per eenheid.