hamowaniem

Hamowanie, w sensie ogólnym, to proces ograniczania prędkości lub zatrzymania ruchu, który realizuje się poprzez przekształcenie energii kinetycznej ciała w energię cieplną lub inną formę energii. W języku technicznym używa się formy hamowaniem (gerundium od hamować) do opisu samego działania hamowania.

Najważniejsze układy hamulcowe w pojazdach to mechaniczne (klocki i tarcze lub bębny), hydrauliczne, pneumatyczne oraz elektryczne i półelektryczne, w tym hamowanie regeneracyjne. Nowoczesne pojazdy zwykle łączą rozwiązania z elektroniką sterującą, m.in. ABS, kontrolą trakcji i ESP.

Zadania hamowania obejmują bezpieczne zatrzymanie, utrzymanie stabilności oraz optymalizację zużycia energii. Współczesne układy wykorzystują ABS, by zapobiegać blokowaniu kół podczas gwałtownego hamowania; hamowanie regeneracyjne odzyskuje energię w pojazdach elektrycznych.

Efektywność hamowania zależy od wielu czynników: stanu nawierzchni i opon, temperatury i stanu hamulców, masy pojazdu, warunków atmosferycznych i reakcji kierowcy. Długie lub wilgotne warunki, obniżona przyczepność lub zużyte elementy hamulcowe wydłużają drogę hamowania.

W praktyce hamowanie jest ważnym elementem bezpieczeństwa ruchu drogowego i podlega normom technicznym, kontrolom technicznym pojazdów oraz przeglądom systemów hamulcowych. W zastosowaniach specjalistycznych — kolejowych, lotniczych i przemysłowych — hamowanie realizuje się według odrębnych standardów i procedur testowych.