standardów

Standardy, w kontekście normalizacji, to uzgodnione zestawy wymagań dotyczących cech produktów, procesów, usług lub systemów, które mają zapewnić interoperacyjność, bezpieczeństwo, jakość i kompatybilność na rynku. Służą one jako punkt odniesienia dla projektantów, producentów, użytkowników i regulatorów.

Organizacje zajmujące się tworzeniem standardów funkcjonują na różnych szczeblach. Międzynarodowe to ISO (Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna) i IEC; europejskie - CEN i CENELEC; państwowe i narodowe normy – w Polsce PN (Polski Komitet Normalizacyjny). W praktyce wiele standardów ma charakter pierwotnie międzynarodowy i harmonizuje się z europejskimi lub krajowymi odpowiednikami (EN, PN-EN).

Proces opracowywania standardów zwykle obejmuje inicjatywę, prace w grupach roboczych, opracowanie projektu, konsultacje społeczne, głosowanie i publikację. Po publikacji standard podlega przeglądom i rewizjom, aby odzwierciedlać postęp techniczny i zmieniające się potrzeby.

Zastosowania i korzyści obejmują poprawę interoperacyjności i bezpieczeństwa, zapewnienie jakości, ułatwienie handlu międzynarodowego oraz redukcję kosztów zgodności. Standardy bywają również wykorzystywane w regulacjach prawnych lub jako punkt odniesienia w zamówieniach. Krajowe standardy często odzwierciedlają specyfikę rynku i otoczenia prawnego.

Krytyka obejmuje koszty związane z tworzeniem i utrzymaniem, możliwość hamowania innowacji przy zbyt sztywnych normach, a także ryzyko fragmentacji rynku, jeśli różne systemy standardów nie są ze sobą kompatybilne.

Przykłady: ISO 9001, ISO/IEC 27001, PN-EN Eurocodes, IEEE 802.11 (Wi‑Fi) oraz USB.