enkelketens

Een enkelketen is in de chemie een koolstofketen die lineair is en geen vertakkingen bevat. De structuur bestaat uit een ononderbroken reeks koolstofatomen die in één lijn liggen, waardoor de keten niet vertakt is. De term wordt gebruikt om lineaire (versus vertakte) structuren aan te duiden van koolwaterstoffen en andere verbindingen. In de nomenclatuur van koolwaterstoffen worden lineaire ketens vaak aangeduid als n-alkanen of lineaire koolwaterstoffen; voorbeeld: n-pentaan, n-heptaan. Vertakkingen ontstaan wanneer meerdere zijketens aan de hoofdketen groeien, bijvoorbeeld 2-methylbutaan, een vertakt isomeer. Het verschil tussen enkelketens en vertakte ketens heeft invloed op de fysische eigenschappen.

Fysische eigenschappen: bij vergelijkbare koolstoflengte hebben lineaire ketens doorgaans hogere kookpunten en smeltpunten dan vertakte isomeren, door grotere moleculaire oppervlaktes en sterkere van der Waals-interacties. De oplosbaarheid in water blijft beperkt; ze zijn doorgaans oplosbaar in organische oplosmiddelen en zijn brandbaar koolwaterstoffen.

Voorkomen en toepassingen: Enkelketens komen voor in aardolie en aardoliegerelateerde producten. Ze zijn belangrijke bouwstenen van brandstoffen zoals benzine en diesel, smeermiddelen en kunststofgrondstoffen. In de industrie spelen lineaire ketens een rol bij de productie van detergenten, oplosmiddelen en kunststofgrondstoffen.

Zie ook: lineaire koolwaterstoffen, n-alkanen, vertakte ketens, isomerie.