eertijds

Eertijds is een bijwoord in het Nederlands dat “in het verleden” of “voorheen” betekent. Het verwijst naar een periode die ver van het heden ligt en wordt vooral aangetroffen in formele, literaire of historische teksten. In alledaagse spreektaal klinkt het vaak ouderwets of artifieel; in moderne informatieve teksten wordt meestal gekozen voor “vroeger” of “in vroegere tijden”.

Etymologie: eertijds komt van eer en tijd, en slaat op een tijd die eerder was. De samenstelling is typisch voor oudere Nederlandse spelling en taalgebruik; het woord is sinds de middeleeuwen in zwang geweest en blijft als stilistisch element bewaard in literaire en historische contexten.

Gebruik en toon: het plaatst een gebeurtenis of toestand in een afstandelijke, vroegere context. Het heeft een enigszins nostalgische of epische connotatie en kan worden vervangen door “vroeger” wanneer een neutraler register gewenst is. Voorbeelden: “Eertijds werd dit gebied voornamelijk als moeras gebruikt.” “Eertijds kende de stad een andere economische basis.”

Zie ook: vroeger; in vroegere tijden; historisch taalgebruik.