cytoplazmatyczne

Cytoplazmatyczne odnosi się do cytoplazmy, czyli substancji wewnątrz komórki, która otacza jądro i wypełnia przestrzeń między błoną komórkową a otaczającymi organellami. Termin ten używany jest w opisie struktur i procesów cytoplazmatycznych, czyli związanych z zawartością cytoplazmy.

Cytoplazmy składa się z cytosolu (równa się roztworowi wodnemu z jonami i rozpuszczonymi substancjami) oraz licznych organelli komórkowych, takich jak mitochondria, retikulum endoplazmatyczne, Golgi, lizosomy i peroksysomy, a także z cytoszkieletu. Jej funkcje obejmują miejsce wielu szlaków metabolicznych, transport substancji wewnątrz komórki oraz przetwarzanie materiałów niezbędnych do wzrostu i podziału komórki. W cytoplazmie zachodzą procesy takie jak synteza białek na wolnych rybosomach, metabo lizm cukrów i lipidów oraz reakcje chemiczne wykorzystywane przez komórkę do utrzymania homeostazy.

Cytoplazmatyczne procesy są często badane w patomorfologii i biochemii komórkowej, a zmiany w składzie lub rozmieszczeniu cytoplazmy mogą towarzyszyć chorobom. Obserwuje się także inkluzje cytoplazmatyczne, które mogą wskazywać na zaburzenia metaboliczne lub starzenie komórek, na przykład lipofuscynę czy glikogenowe ziarna. W praktyce termin ten występuje w kontekście opisów cytoplazmy oraz cytoplazmatycznych struktur i procesów.

Związane pojęcia to cytoplazma, cytoszkielet, mitochondria, retikulum endoplazmatyczne i rybosomy, a także inkluzje cytoplazmatyczne.