bronskoperlegering

Bronskoperlegering is een koperbasische legering waarbij tin de belangrijkste toevoeging is, waardoor de eigenaardige combinatie van sterkte, slijtvastheid en corrosieweerstand van bronzen ontstaat. De term dekt ook varianten met kleine toevoegingen zoals fosfor, silicium of aluminium, die de eigenschappen verder afstemmen. Typische tingehalten in bronzen liggen tussen circa 5 en 20 procent; veelgebruikte constructie- en industriële bronzen bevatten ongeveer 8–12 procent tin. Fosorbrons bevat daarnaast fosfor, wat de slijtvastheid en sterkte verhoogt; siliciumbronzen bestaan uit koper met silicium; aluminiumbronzen bevatten doorgaans 8–12 procent aluminium.

Microstructuur en eigenschappen: bij laag tingehalte overheerst de α-brons-structuur (koper met tin in oplossing), terwijl bij hogere tingehalten ook β-fasen kunnen voorkomen. Dit leidt tot een combinatie van hogere sterkte en slijtvastheid, maar soms verminderde ductiliteit. Brons heeft van nature een uitstekende corrosieweerstand, vooral tegen zeewater, en een aanzienlijke slijtvastheid. De elektrische geleidbaarheid ligt lager dan die van zuiver koper.

Verwerking en toepassingen: bronzen worden veel gebruikt voor lagers en bussen, tandwielen, bevestigingscomponenten en kunstwerken. Fosorbrons en siliciumbrons worden veel toegepast in lagers en contactmaterialen vanwege hun slijtvastheid en wrijvingseigenschappen. Het nadeel ten opzichte van zuiver koper is een lagere geleidbaarheid en, afhankelijk van samenstelling, variërende ductiliteit.

Geschiedenis: bronzen behoren tot de oudste koper–tin legeringen en speelden een centrale rol in de Bronzen Tijd. Tegenwoordig kent men vele soorten bronzen, elk afgestemd op specifieke toepassingen.